Bekijk de helikopters door hiernaast rechts op hun naam te klikken 
Eurocopter Cougar Mk II, Nederlandse luchtmacht, Bierset 2005 - Foto Karl Debulpaep
Een helikopter, wentelwiek of hefschroefvliegtuig is een vliegtuig met één of meerdere grote rotor(en) met een verticale as. Helikopters hebben ten opzichte van vliegtuigen (met uitzondering van de Harrier, Yak-38 en de F-35) het voordeel dat ze verticaal kunnen opstijgen en landen, in de lucht stil kunnen hangen en zijwaarts en achteruit kunnen vliegen. Ze worden daarom bijvoorbeeld veel ingezet bij reddingsacties.
De allereerste helikoptervlucht ter wereld werd op 13 november 1907 te Lisieux uitgevoerd door de Franse fietsenmaker Paul Cornu. Zijn helikopter had twee rotors, aangedreven door een 24-pk-motor. Hij verhief zich twee meter boven de grond en vloog minder dan twintig seconden. Op 24 mei 1940 voerde Igor Sikorsky de eerste succesvolle vlucht uit met een helikopter met 1 rotor.
Net als bij een vliegtuig heeft een helikopter vleugels, namelijk de rotorbladen, die hun snelheid krijgen door de motor aangedreven as waarop ze zijn gemonteerd. De motor van een helikopter draait met een constant toerental omdat het verschil in toerental veel te belastend zou zijn voor de reductie. De liftkracht wordt uitsluitend met de instelhoek van de rotorbladen geregeld.
Agusta A129 Mangusta - Foto: Christophe Haentjens
Om voorover of achterover te hellen (pitch) of zijwaarts te hellen (roll) wordt de instelhoek van de hoofdrotorbladen met behulp van een tuimelschijf (Engels: swash plate) tijdens het roteren cyclisch veranderd naargelang de positie. Om voorover te hellen bijvoorbeeld staan de bladen schuiner als ze zich aan de achterkant bevinden en minder schuin aan de voorkant. Hierdoor krijgt de rotor aan de achterkant meer opwaartse kracht, helt het toestel voorwaarts en vliegt het ook voorwaarts. Door de hoek van alle rotorbladen tegelijk te variëren kan een verticale beweging worden gemaakt.
Een van de zwakste punten van de helikopter is de voor de compensatie van het draaimoment noodzakelijke staartrotor met zijn zware staartboom en gecompliceerde mechaniek. De piloot kan met pedalen de instelhoek van de staartrotor veranderen, waarmee de richting van de romp kan worden geregeld.
Bij een laag vliegende gevechtshelikopter is de kwetsbare staartrotor bovendien nog een extra veiligheidsrisico.
Momenteel zijn er ook helikopters zonder staartrotor, sommige, zoals de Chinook, Kaman en veel modellen van Kamov, maken gebruik van twee rotoren die in tegengestelde richting draaien. Een ander systeem om zonder straatrotor te vliegen is gebruik te maken van het NOTAR systeem
Bij dit systeem NOTAR (No Tail Rotor"), wordt hete lucht uit de straalturbine door een leiding naar de staart van het toestel gevoerd en zijwaarts uitgestoten door een aantalluchtklappen. De luchtdruk die het draaimoment moet opheffen, wordt al naar gelang de vluchtpositie door een computer gestuurd.
Helikopters storten niet vanzelf neer als de motor zou uitvallen. Door de dalende beweging, beweegt de lucht door de rotors en blijven die in beweging (windmoleneffect). Deze techniek heet autorotatie, de helikopter gedraagt zich dan als een autogiro. Doordat de hoofdrotor en de staartrotor mechanisch verbonden zijn, kan de piloot het toestel nog steeds besturen en een noodlanding maken, mits het toestel hoog genoeg of snel genoeg vliegt.
(voornaamste bron wikipedia)
|
